3. Ankara Fotoğraf Yarışması Duyurusu    -    İnsansız Hava Araçları (İHA) ve Drone Uçurulmasının Yasak Olduğu Bölgeler    -    15 TEMMUZ ŞEHİTLERİ VE GAZİLERİ İÇİN YARDIM KAMPANYASI    -    PERSONEL KARTI İŞLEMLERİ    -   
Yönetmelik

 

İL VE İLÇE İNSAN HAKLARI KURULLARININ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

 

RESMİ GAZETE 23 Kasım 2003 PAZAR Sayı : 25298

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç

 

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; toplumda ve kamu görevlilerinde insan hakları

 

bilincini geliştirmek, insan haklarını korumak, ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak, insan hak ve özgürlüklerinin kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki ve idari nedenleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin önerilerde bulunmak üzere, illerde “İl İnsan Hakları Kurulu” ile ilçelerde “İlçe İnsan Hakları Kurulu”nun kuruluş, görev ve çalışma esaslarını belirlemektir.

 

Kapsam

 

Madde 2 — Bu Yönetmelik il ve ilçe İnsan Hakları Kurullarının kuruluş, görev ve

 

çalışma esaslarına ilişkin iş ve işlemleri kapsar.

 

Hukuki dayanak

 

Madde 3 — Bu Yönetmelik 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilâtı Hakkında Kanun

 

Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun ek 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

 

Madde 4 — Bu Yönetmelikte;

 

a)..Bakanlık..: Başbakanın görevlendireceği insan haklarından sorumlu Başbakan

 

Yardımcılığını veya Devlet Bakanlığını,

 

b) Bakan : Başbakan tarafından görevlendirilen insan haklarından sorumlu Başbakan

 

Yardımcısını veya Devlet Bakanını,

 

c) Başkanlık : Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığını,

 

d) İl Kurulu : İl İnsan Hakları Kurulunu,

 

e) İl Masası : İl İnsan Hakları Danışma ve Başvuru Masasını,

 

f) İlçe Kurulu : İlçe İnsan Hakları Kurulunu,

 

g) İlçe Masası : İlçe İnsan Hakları Danışma ve Başvuru Masasını,

 

h) Sivil Toplum Kuruluşu : Çalışmaları gönüllülük esasına dayalı, tüzüklerinde ve

 

çalışma programlarında insan hakları konularına yer verilen dernek, vakıf gibi tüzel kişiliğe sahip kuruluşları, ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

 

İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Kuruluşu

 

İl Kurulu

 

Madde 5 — Bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yerine getirmek üzere İl Kurulu, vali

 

veya valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında;

 

a) Büyükşehir statüsü bulunan illerde büyükşehir belediye başkanı veya başkan

 

yardımcısı, diğer illerde il belediye başkanı veya başkan yardımcısı,

 

b) İl Genel Meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği bir temsilci,

 

c) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin il başkanları veya

 

görevlendirecekleri bir temsilci,

 

d) Üniversite rektörleri veya bu konuda görevlendirecekleri bir öğretim üyesi ya da

 

elemanı,

 

e) Valilik tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan bir

 

avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu görevlisi,

 

f) Baro temsilcisi,

 

g) Tabip odasından bir temsilci,

 

h) Ticaret veya sanayi odasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

i) Valilik tarafından belirlenecek diğer meslek odaları veya sendikalardan bir

 

temsilci,

 

j) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi kuruluşlardan başvuranlar arasından

 

valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

k) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından başvuranlar

 

arasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

l) Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek bir

 

temsilci,

 

m) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek

 

en az üç temsilciden,

 

oluşur.

 

Kurul başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel kuruluş

 

temsilcilerini veya kişileri de toplantıya çağırabilir.

 

İlçe Kurulu

 

Madde 6 — Bu Yönetmelikteki görevleri yerine getirmek üzere İlçe Kurulu,

 

kaymakamın başkanlığında;

 

a) İlçe belediye başkanı veya başkan yardımcısı,

 

b) İl Genel Meclisinin ilçeden seçilen üyeleri arasından seçeceği bir temsilci,

 

c) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin ilçe başkanları

 

veya görevlendirecekleri bir temsilci,

 

d) Fakülte veya yüksekokulun bu konuda görevlendirecekleri bir öğretim üyesi veya

 

elemanı,

 

e) Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk fakültesi mezunu

 

bir kamu görevlisi,

 

f) İlçede görev yapan avukatlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından

 

belirlenecek bir temsilci,

 

g) İlçede görev yapan doktorlardan başvuranlar arasından kaymakamlık

 

tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

h) Kaymakamlık tarafından belirlenecek meslek odalarından veya sendikalardan

 

bir temsilci,

 

i) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi kuruluşlardan başvuranlar arasından

 

kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

j) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından başvuranlar arasından

 

kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,

 

k) Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek

 

bir temsilci,

 

l) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından

 

belirlenecek en az iki temsilciden,

 

oluşur.

 

Kurul Başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel kuruluş

 

temsilcilerini veya kişileri de toplantıya çağırabilir.

 

Danışma ve ba başvuru masaları

 

Madde 7 — İllerde valilik yazı işleri müdürlüğünde, ilçelerde kaymakamlık yazı

 

işleri müdürlüğünde herkesin kolayca ulaşabileceği bir danışma ve başvuru masası

 

oluşturulur. Masaya gelen başvurularla ilgilenmek üzere illerde vali, ilçelerde

 

kaymakam tarafından sürekli bir memur görevlendirilir. Masa görevlisinin hukuk

 

formasyonuna sahip olması veya halkla ilişkiler konusunda uzman olması göz

 

önünde bulundurulur.

 

Komisyonlar

 

Madde 8 — En az üç üyeden oluşmak üzere, İl ve İlçe Kurulları bünyesinde;

 

a) Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri,

 

b) İnsan hakları eğitimi ve insan hakları bilincini geliştirme,

 

c) İnsan hakları ihlallerini araştırma, inceleme ve değerlendirme,

 

konularında birer komisyon oluşturulur.

 

Gerekli görülen hallerde diğer konularda da komisyonlar oluşturulabilir.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Görevleri

 

Genel görevler

 

Madde 9 — İl ve İlçe Kurulları;

 

a) İllerde Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Masası, İl Kurulu üyeleri ve İlçe Kurulları

 

tarafından İl Kurulunun gündemine getirilen; ilçelerde de Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Kurulu, Kaymakamlık, İlçe Masası ve İlçe Kurulu üyeleri tarafından İlçe Kurulu gündemine getirilen konuları değerlendirmek,

 

b) İnsan hakları ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak,

 

c) İnsan haklarının korunması ve insan hak ve özgürlüklerinin kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki ve idari sebepleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin valilik veya kaymakamlık makamına önerilerde bulunmak,

 

d) Her türlü ayrımcılığın önlenmesi için gerekli çalışmaları yapmak,

 

e) İdarenin uygulamalarında vatandaşlara hoşgörü ve nezaketle yaklaşılmasını sağlamak amacıyla gerekli çalışmaları yapmak,

 

f) Ayda bir tüm çalışmaları özet olarak, ilçelerde İl Kuruluna, illerde Başkanlığa

 

bildirmek, ile görevlidir.

 

Halkla ilişkiler ve iletişim

 

Madde 10 — İl ve İlçe Kurulları;

 

a) İl ve İlçe Masaları kurmak,

 

b) İnsan haklarına ilişkin ihbar, dilek, talep ve şikayeti olan kişilerin, insan hakları

 

kurullarına başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile

 

şehrin önemli noktalarına “İnsan Hakları Başvuru Kutuları” koymak ve bu kutuların

 

valilik ve kaymakamlık tarafından görevlendirilen personel marifetiyle mümkün olan

 

en kısa sürede açılmasını ve içindekilerin bir tutanakla masa başkanlığına teslim

 

edilmesini sağlamak,

 

c) Telefon ve elektronik postayla ihbar imkanını sağlayacak tedbirleri almak, bu

 

amaçla herkesin danışma ve başvuru masalarına ulaşılabileceği telefon ve elektronik

 

mektup adreslerini yazılı ve görsel basın aracılığıyla halka duyurmak,

 

d) Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkı bilgilendirmek, bu amaçla yazılı ve

 

görsel basın kuruluşlarıyla işbirliği yapmak ve internet imkanından yararlanmak,

 

e) Kurulların görev ve çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğini

 

geliştirmek,

 

f) Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları konularında çalışmalar yapmalarını

 

teşvik etmek ve desteklemek, ile görevlidir.

 

Bilgilendirme, bilinçlendirme ve eğitim

 

Madde 11 — İl ve İlçe Kurulları;

 

a) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında yeralan

 

insan hakları konularında her türlü çalışmayı yaparak, kurul üyeleri, uygulayıcılar ve

 

vatandaşların bilinçlendirilmesini sağlamak amacıyla etkinlikler düzenlemek,

 

b) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi metni ve insan

 

hakları konusunda taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeleri kurul üyelerine, kamu

 

kurum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,

 

c) İnsan hakları ile ilgili kitap, broşür ve mevzuat metinlerini temin ederek kurul

 

üyelerine, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,

 

d) İnsan hakları konusunda, levha, afiş, broşür ve panolar hazırlanarak veya

 

temin edilerek halkın görebileceği yerlere asmak,

 

e) İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla, köy ve mahalle

 

muhtarlıklarıyla diyalogu geliştirmek,

 

f) İnsan hakları konusunda panel, konferans, seminer, konser, tiyatro, slayt ve

 

film gösterisi gibi etkinlikler düzenlemek,

 

g)Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların katılımıyla insan hakları

 

konusunda programlar düzenleyerek aydınlatıcı bilgiler verilmesini sağlamak,

 

h) İlk ve orta dereceli okullarda insan hakları öğrenci kolu kurulmasını ve insan

 

haklarına saygı bilincini yerleştirmek için etkinlikler düzenlenmesini teşvik etmek,

 

i) Fakültelerin ve yüksekokulların insan hakları alanındaki faaliyetlerini

 

desteklemek,

 

j) Çevre bilincini yaygınlaştırmak amacıyla bilgilendirme ve bilinçlendirme

 

çalışmaları yapmak,

 

k) Kütüphanelere insan hakları konulu kitap, dergi ve broşür gibi kaynakları

 

temin ederek halkın kullanımına sunulmasını sağlamak,

 

ile görevlidir.

 

Araştırma ve izleme

 

Madde 12 — İl ve İlçe Kurulları;

 

a) İnsan haklarıyla ilgili konularda üniversiteler, kamu kurumları, sivil toplum

 

kuruluşları ve diğer kurumlarla işbirliği yaparak araştırma yapılması, yaptırılması ve

 

rapor hazırlanmasını sağlamak,

 

b) Kadın, çocuk, hasta ve özürlü hakları ile ilgili araştırmalar yapılması ve

 

çözümler üretilmesini teşvik etmek,

 

c) İnsan hakları ihlaline neden olan çevre ve trafik sorunları ile ilgili araştırmalar

 

yapılması ve çözümler üretilmesini teşvik etmek,

 

d) İlköğretim çağına geldiği halde çeşitli sebeplerle okula gidemeyen çocuklarla

 

ilgili araştırmalar yapılmasını sağlamak,

 

e) Sokak çocuklarının sorunlarının çözümüne, çocuk işçiliğinin ve çocuk

 

dilenciliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar yapılmasını sağlamak,

 

f) İnsan hakları uygulamalarını yerinde görmek amacıyla ilgili kurum ve

 

kuruluşlara ziyaretler gerçekleştirmek,

 

g) İnsan hakları uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla örnek kurum ve

 

kuruluşlar ile kamu görevlilerinin tespit edilerek ödüllendirilmesini sağlamak,

 

h) Karakol ve nezarethane denetleme formlarını inceleyerek varsa aksaklıkların

 

giderilmesi hususunda ilgililere tavsiyelerde bulunmak,

 

i) Nezarethane koşullarının iyileştirilmesi ve ilgili mevzuata uygun hale

 

getirilmesi hususunda tavsiyelerde bulunmak,

 

j) Sanık haklarının etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamaya yönelik araştırma

 

ve inceleme yapmak,

 

ile görevlidir.

 

İhlal iddialar iddialarını inceleme ve karara bağlama

 

Madde 13 — İl ve İlçe Kurulları; insan hakları ihlali iddiaları ile ilgili başvuruları

 

incelemek ve araştırmak, inceleme ve araştırma sonuçlarını değerlendirmek, ulaşılan sonuçları konusuna göre Cumhuriyet savcılıklarına ya da ilgili idari makamlara iletmek ve sonucunu takip etmekle görevlidir.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Çalışma Usul ve Esasları

 

Kurul toplantı esasları

 

Madde 14 — Kurullar aşağıdaki usul ve esaslara göre çalışır;

 

a) Kurullar ayda bir defa toplanır. Ancak gerekli görülen durumlarda, başkanın çağrısı

 

üzerine ayda birden fazla da toplanabilir.

 

b) Kurul toplantılarına illerde vali veya valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı,

 

ilçelerde kaymakam başkanlık eder.

 

c) Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan üyelerin

 

salt çoğunluğu ile karar verir.

 

d) Kararlara itirazı olan üyelerin karşı oy gerekçeleri, karar altında özet olarak

 

kaydedilir.

 

e) Kurul Başkanı ve üyeleri; kendileri, alt ve üst soylarından biri ve eşleri ile ilgili olan

 

konuların görüşüldüğü toplantılara katılamazlar.

 

f) Toplantıya katılmayan üyelerin mazeretleri toplantı tutanağında belirtilir. Kurul

 

toplantılarına katılmakta özen göstermeyen üyelerin kurum ve kuruluşları uyarılır ve üç defa

 

üst üste kurul toplantılarına katılmayanların üyeliği düşmüş sayılır.

 

g) Gündem, kurul başkanı tarafından üyelerin teklifleri de dikkate alınarak hazırlanır

 

ve toplantıdan önce kurul üyelerine dağıtılır.

 

h) Toplantılar nedeniyle üyelere herhangi bir ücret ödenmez.

 

Sekretarya hizmeti

 

Madde 15 — Kurulun sekretarya hizmetleri, illerde ve ilçelerde yazı işleri

 

müdürlükleri tarafından yürütülür. Zorunlu masraflar valilik ve kaymakamlık tarafından karşılanır.

 

Komisyonların çalışma usul ve esasları

 

Madde 16 — Komisyonlar toplantılarını çalışma şartlarına göre belirleyecekleri

 

aralıklarla gerçekleştirir. Komisyonlar çalışmalarını yaparken diğer kurul üyelerinin

 

bilgi ve görüşüne de başvurabilir. Komisyonlar yapacakları çalışmaları araştırma,

 

inceleme ve değerlendirme raporlarını kurul gündemine getirmek üzere kurul

 

başkanına sunar.

 

Başvuruların alınması

 

Madde 17 — Masalar başvuruların alınmasında aşağıdaki usul ve esaslara

 

uyar;

 

a) Başvuruların mümkün olabildiğince kolaylaştırılması esas olup, başvurular

 

dilekçeyle, telefonla, elektronik posta veya şehrin değişik yerlerine konulan İnsan Hakları Başvuru Kutuları aracılığıyla veya sözlü olarak yapılabilir.

 

b) Elektronik posta mesajları ve İnsan Hakları Başvuru Kutuları mümkün olan en kısa

 

sürede açılır.

 

c) Başvuru sahibinden başvuruyla ilgili bilgi ve belgeler alınır.

 

d) Dilekçeyle yapılan başvurularda, başvuru sahibine başvurunun tarih ve sayısını

 

gösteren bir alındı belgesi verilir.

 

e) Masaya gelen tüm başvurular, takibinin yapılması amacıyla dosyalanır,

 

takip defterine kaydedilir; her başvuruya bir kayıt numarası verildikten sonra en kısa

 

sürede kurul başkanına iletilir.

 

Başvuruların değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması

 

Madde 18 — Başvuruların değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasında

 

aşağıdaki usul ve esaslara uyulur;

 

a) İl ve İlçe Kurullarına yapılan başvurular, İl ve İlçe Masaları aracılığıyla kurul

 

gündemine getirilir.

 

b) İl ve İlçe Masalarına gelen her başvuru kurulda görüşülür ve başvurularla

 

ilgili ne tür işlemler yapılacağına karar verilir.

 

c) Başvurular, konularına göre ilgili kanunlarda belirtilen zamanaşımı süreleri

 

göz önünde tutularak değerlendirilir.

 

d) Kurulda alınan kararlar ve yapılan işlemler yazılı olarak başvuru sahibine en

 

geç otuz gün içerisinde bildirilir ve gerekli hallerde ara bilgi de verilir.

 

e) Kurul, gerekli gördüğü hallerde re’sen veya başvuru sahibinin isteği üzerine,

 

başvuru sahibini veya temsilcisini dinleyebilir.

 

f) Başvuru hakkında karar verilmesine imkan vermeyen eksiklikler söz konusu ise,

 

eksikliklerin tamamlanması için ara karar alınır.

 

g) Bakanlık ve Başkanlık tarafından iletilen konular ilgili kurulda öncelikle

 

görüşülerek sonuçlandırılır ve sonucundan Bakanlığa veya Başkanlığa bilgi verilir.

 

h) Başvuru sahibine verilecek yanıtta, hakları konusunda kendisine başvurabileceği

 

yasal yollar hakkında bilgi verilir.

 

i) Kurul kararları, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından geciktirilmeksizin

 

öncelikle ele alınıp sonuçlandırılır.

 

Raporlama

 

Madde 19 — Kurullar tarafından faaliyetleri ile ilgili aylık rapor hazırlanır.

 

Hazırlanan raporlar dönemi izleyen ayın ilk 10 günü içerisinde valilik kanalıyla

 

Başkanlığa gönderilir.

 

Ayrıca kurullar, Dünya İnsan Hakları Günü ve Haftası programı çerçevesinde

 

yapılan faaliyetleri içerir bir raporu bir ay içerisinde valilik kanalıyla Başkanlığa

 

gönderir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

 

Çeşitli Hükümler

 

Yürürlükten kaldırılan hükümler

 

Madde 20 — 2/11/2000 tarihli ve 24218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İnsan

 

Hakları Kurullarının Görev, Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Yürürlük

 

Madde 21 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

Yürütme

 

Madde 22 — Bu Yönetmelik hükümlerini insan haklarından sorumlu Bakan yürütür.

 

Özel Hayatın Gizliliği

 

Özel hayatınıza ve aile hayatınıza saygı gösterilmesini isteme hakkına sahipsiniz. Özel hayatınızın ve aile hayatınızın ve aile

 

hayatınızın gizliliğine dokunulamaz. Kanunlarla belirlenen esaslar doğrultusunda verilen arama kararları bu konuda bir istisnadır.

 

(Anayasa: Md. 20)

 

 

 

ÇOCUK HAKLARI SÖZLEŞMESİ

 

Madde 1: Bu sözleşme uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, onsekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır.

Madde 2: 1.Taraf devletler, bu sözleşmede yazılı olan hakları kendi yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, ana-babalarının ve yasal vasilerinin sahip oldukları ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal yada başka düşünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayırım gözetmeksizin tanır ve taahhüt ederler. 2.Taraf devletler, çocuğun ana-babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumları, faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayırıma veya cezaya tabi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm önlemleri alırlar.

 

Madde 3: 1.Kamusal yada özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir. 2.Taraf devletler, çocuğun ana-babasının, vasilerinin yada kendisinden hukuken sorumlu olan diğer kişilerin hak ve ödevlerini de göz önünde tutarak, esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamayı üstlenirler ve bu amaçlı tüm uygun yasal ve idari önlemleri alırlar. 3.Taraf devletler, çocukların bakımı veya korunmasından sorumlu kurumların, hizmet ve faaliyetlerin özellikle güvenlik, sağlık, personel sayısı ve uygunluğu ve yönetimin yeterliliği açısından, yetkili makamlarca konulan ölçülere uymalarını taahhüt ederler.

 

Madde 4: Taraf devletler, bu sözleşmede tanınan hakların uygulanması amacıyla gereken her türlü yasal, idari ve diğer önlemleri alırlar. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin olarak, taraf devletler eldeki kaynaklarını, olabildiğince geniş tutarak, gerekirse uluslar arası işbirliği çerçevesinde bu tür önlemler alırlar.

 

Madde 5: Taraf devletler, bu sözleşmenin çocuğa tanıdığı haklar doğrultusunda çocuğun yeteneklerinin geliştirilmesi ile uyumlu olarak, çocuğa yol gösterme ve onu yönlendirme konusunda ana-babanın, yerel gelenekler öngörüyorsa uzak aile veya topluluk üyelerinin, yasal vasilerinin veya çocuktan hukuken sorumlu öteki kişilerin sorumluluklarına, haklarına ve ödevlerine saygı gösterirler.

 

Madde 6: 1.Taraf devletler, her çocuğun temel yaşama hakkına sahip olduğunu kabul ederler. 2.Taraf devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı gösterirler.

 

Madde 7: 1.Çocuk doğumundan hemen sonra derhal nüfus kütüğüne kaydedilecek ve doğumdan itibaren bir isim hakkına ve mümkün olduğu ölçüde ana-babasını bilme ve onlar tarafından bakılma hakkına sahip olacaktır. 2.Taraf devletler, özellikle çocuğun tabiiyetsiz kalması söz konusu olduğunda kendi ulusal haklarına ve ilgili uluslar arası belgeler çerçevesinde üstlendikleri yükümlülüklerine uygun olarak bu hakların işlerlik kazanmasını taahhüt ederler.

 

Madde 8: 1.Taraf devletler, yasanın tanıdığı şekliyle çocuğun kimliğini; tabiyeti, ismi ve aile bağları dahil, koruma hakkına saygı göstermeyi ve bu konuda yasa dışı müdahalelerde bulunmayı taahhüt ederler. 2.Çocuğun kimliğinin unsurlarının bazılarından veya tümünden yasaya aykırı olarak yoksun bırakılması halinde, taraf devletler çocuğun kimliğine süratle yeniden kavuşturulması amacıyla gerekli yardım ve korumada bulunurlar.

Madde 9: 1.Yetkili makamlar uygulanabilir yasa ve usullere göre ve temyiz yolu açık olarak, ayrılığın çocuğun yüksek yararına olduğu yolunda karar vermedikçe, taraf devletler, çocuğun; ana-babasından, onların rızası dışında ayrılmamasını güvence altına alırlar. Ancak, ana-babası tarafından çocuğun kötü muameleye maruz bırakılması yada ihmal edilmesi durumlarında da ana-babanın birbirinden ayrı yaşaması nedeniyle çocuğun ikametgahının belirlenmesi amacıyla karara varılması gerektiğinde, bu tür ayrılık kararı verilebilir. 2.Bu maddenin birinci fıkrası uyarınca girişilen her işlemde, ilgili bütün taraflara işleme katılma ve görüşlerini bildirme olanağı tanınır. 3.Taraf devletler, ana-babasından veya bunlardan birinden ayrılmasına karar verilen çocuğun, kendi yüksek yararına aykırı olmadıkça, ana-babanın ikisiyle de düzenli bir biçimde kişisel ilişki kurma ve doğrudan görüşme hakkına saygı gösterirler. 4.Böyle bir ayrılık, bir taraf devlet tarafından girişilen ve çocuğun kendisinin ana veya babasının veya her ikisinin birden tutuklanmasını, hepsini, sürgün, sınırdışı edilmesini veya ölümünü (ki buna devletin gözetimi altında iken nedeni ne olursa olsun meydana gelen ölüm dahildir) tevlit eden herhangi benzer bir işlem sonucu olmuşsa, bu Taraf Devlet, istek üzerine ve çocuğun esenliğine zarar vermemek koşulu ile; ana-babaya, çocuğa veya uygun olursa, ailenin bir başka üyesine, söz konusu aile bireyinin yada bireylerinin bulunduğu yer hakkında gereken bilgiyi verecektir. Taraf Devletler, böyle bir istemin başlı başına sunulmasının ilgili kişi veya kişiler bakımından aleyhe hiçbir sonuç yaratılmamasını ayrıca taahhüt eder.

 

Madde 10: 1. 9.maddenin 1. fıkrası uyarınca Taraf Devletlere düşen sorumluluğa uygun olarak, çocuk veya ana-babası tarafından, ailenin birleşmesi amaçlarıyla yapılan bir Taraf Devlet ülkesine girme yada onu terk etme konusundaki her başvuru, Taraf Devletlerce olumlu, insani ve ivedi bir tutumla ele alınacaktır. Taraf Devletler, bu tür bir başvuru sahipleri veya aile üyeleri aleyhine sonuçlar yaratmamasını taahhüt ederler. 2.Ana-babası, ayrı Devletlerde oturan bir çocuk olağanüstü durumlar hariç, hem ana hem de babası ile düzenli biçimde kişisel ilişkiler kurma ve doğrudan görüşme hakkına sahiptir. Bu nedenle ve 9. maddenin 1. fıkrasına göre Taraf Devletlere düşen sorumluluğa uygun olarak, Taraf Devletler çocuğun ve ana-babasının Taraf Devletlerinin ülkeleri dahil, herhangi bir ülkeyi terk etme ve kendi ülkelerine dönme hakkına saygı gösterirler. Herhangi bir ülkeyi terk etme hakkı, yalnızca yasada öngörüldüğü gibi ve ulusal güvenliği, kamu düzenini, kamu sağlığı ve ahlak ve başkalarının hak ve özgürlüklerini korumak amacı ile ve işbu Sözleşme ile tanınan haklarla bağdaştığı ölçüde kısıtlamalara konu olabilir.

 

Madde 11: 1. Taraf Devletler, çocukların yasa dışı yollarla ülke dışına çıkarılıp geri döndürülmemesi halleriyle mücadele için önlemler alırlar. 2.Bu amaçla Taraf Devletler iki yada çok taraflı anlaşmalar yapılmasını yada mevcut anlaşmalara katılmayı teşvik ederler.

 

Madde 12: 1.Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanırlar. 2.Bu amaçla, çocuğu etkileyen herhangi bir adli veya idari kovuşturmada çocuğun yada doğrudan doğruya veya bir temsilci yada uygun bir makam yoluyla dinlenilmesi fırsatı, ulusal yasanın usule ilişkin kurallarına uygun olarak çocuğa, özellikle sağlanacaktır.

 

Madde 13: 1.Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir; bu hak, ülke sınırları ile bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir. 2.Bu hakkın kullanılması yalnızca; a) Başkasının haklarına ve itibarına saygı, b) Milli güvenliğin, kamu düzeninin, kamu sağlığı ve ahlakının korunması nedenleriyle ve kanun tarafından öngörülme ve gerekli olmak kaydıyla yapılan sınırlamalara konu olabilir.

 

Madde 14: 1.Taraf Devletler, çocuğun düşünce, vicdan ve din özgürlükleri hakkına saygı gösterirler. 2. Taraf Devletler, ana-babanın ve gerekiyorsa yasal vasilerin; çocuğun yeteneklerinin gelişmesiyle bağdaşır biçimde haklarının kullanılmasında çocuğa yol gösterme konusundaki hak ve ödevlerine saygı gösterirler. 3. Bir kimsenin dinini ve inançlarını açıklama özgürlüğü kanunla öngörülmek ve gerekli olmak kaydıyla yalnızca kamu güvenliği, düzeni, sağlık yada ahlaki yada başkalarının temel hakları ve özgürlüklerini korumak gibi amaçlarla sınırlandırabilir.

 

Madde 15: 1. Taraf Devletler, çocuğun dernek kurma ve barış içinde toplanma özgürlüklerine ilişkin haklarını kabul ederler. 2. Bu hakların kullanılması, ancak yasayla zorunlu kılınan ve demokratik bir toplumda gerekli olan ulusal güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni yararına olarak yada kamu sağlığı ve ahlakın yada başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amaçlarıyla yapılan sınırlamalardan başkalarıyla kısıtlandırılamaz.

 

Madde 16: 1.Hiçbir çocuğun özel yaşantısına, aile, konut iletişimine keyfi yada haksız bir biçimde müdahale yapılamayacağı gibi, onur ve itibarına da haksız olarak saldırılamaz. 2.Çocuğun bu tür müdahale ve saldırılara karşı yasa tarafından korunmaya hakkı vardır.

 

Madde 17: Taraf Devletler, kitle iletişim araçlarının önemini kabul ederek çocuğun; özellikle toplumsal, ruhsal ve ahlaki esenliği ile bedensel ve zihinsel sağlığını geliştirmeye yönelik çeşitli ulusal ve uluslar arası kaynaklardan bilgi ve belge edinmesini sağlarlar. Bu amaçla Taraf Devletler; a) Kitle iletişim araçlarını çocuk bakımından toplumsal ve kültürel yararı olan ve 29. maddenin ruhuna uygun bilgi ve belgeyi yaymak için teşvik ederler; b) Çeşitli kültürel, ulusal ve uluslar arası kaynaklardan gelen bu türden bilgi ve belgelerin üretimi, değişimi ve yayımı amacıyla uluslar arası işbirliğini teşvik ederler; c) Çocuk kitaplarının üretimini ve yayımlanmasını teşvik ederler; d) Kitle iletişim araçlarını azınlık grubu veya bir yerli ahaliye mensup çocukların dil gereksinimlerine özel önem göstermeleri konusunda teşvik ederler; e) 13. ve 18. maddelerde yer alan kurallar göz önünde tutularak çocuğun esenliğine zarar verebilecek bilgi ve belgelere karşı korunması için yönlendirici ilkeler geliştirilmesini teşvik ederler.

 

Madde 18: 1.Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişmesinin sağlanmasında ana-babanın birlikte sorumluluk taşıdıkları ilkesinin tanınması için her türlü çabayı gösterirler. Çocuğun yetiştirilmesi ve geliştirilmesi sorumluluğu ilk önce ana-babaya yada durum gerektiriyorsa yasal vasilere düşer. Bu kişiler her şeyden önce çocuğun yüksek yararını göz önünde tutarak hareket ederler. 2. Bu Sözleşmede belirtilen hakların güvence altına alınması ve geliştirilmesi için Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesi konusundaki sorumluluklarını kullanmada ana-baba ve yasal vasilerin durumlarına uygun yardım yapar ve çocukların bakımı ile görevli kuruluşların, faaliyetlerin ve hizmetlerin geliştirilmesini sağlarlar. 3.Taraf Devletler, çalışan ana-babanın, çocuk bakım hizmet ve tesislerden, çocuklarının da bu hizmet ve tesislerden yararlanma hakkını sağlamak için uygun olan her türlü önlemi alırlar.

 

Madde 19: 1. Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, çocuğun ana-babasının yada onlardan yalnızca birinin, yasal vasi veya vasilerinin yada bakımını üstlenen herhangi bir kişinin yanında iken bedensel veya zihinsel saldırı, şiddet veya suistimale, ihmal yada ihmalkar muameleye, ırza geçme dahil her türlü istismar ve kötü muameleye karşı korunması için; yasal, idari, toplumsal, eğitsel bütün önlemleri alırlar. 2. Bu tür koruyucu önlemler; burada tanımlanmış olan çocuklara kötü muamele olaylarının önlenmesi, belirlenmesi, bildirilmesi, yetkili makama havale edilmesi, soruşturulması, tedavisi ve izlenmesi için gerekli başkaca yöntemleri ve uygun olduğu takdirde adliyenin işe el koyması olduğu kadar durumun gereklerine göre çocuğa ve onun bakımını üstlenen kişilere, gereken desteği sağlamak amacı ile sosyal programların düzenlenmesi için etkin usulleri de içermelidir.

 

Madde 20: 1. Geçici veya sürekli olarak aile çevresinden yoksun kalan veya kendi yararına olarak bu ortanda bırakılması kabul edilmeyen her çocuk, Devletten özel koruma ve yardım görme hakkına sahip olacaktır. 2.Taraf Devletler bu durumdaki bir çocuk için kendi ulusal yasalarına göre, uygun olan bakımı sağlayacaklardır. 3. Bu tür bakım, başkaca benzerleri yanında, bakıcı aile yanına verme, İslam Hukukunda kefalet, evlat edinme yada gerekiyorsa çocuk bakımı amacı güden uygun kuruluşlara yerleştirmeyi de içerir. Çözümler düşünülürken, çocuğun yetiştirilmesinde sürekliliğin korunmasına ve çocuğun etnik, dinsel, kültürel ve dil kimliğine gereken saygı gösterilecektir.

 

Madde 21: Evlat edinme sistemini kabul eden ve/veya buna izin veren Taraf Devletler, çocuğun en yüksek yararlarının temel düşünce olduğunu kabul edecek ve aşağıdaki ilkeleri gerçekleştireceklerdir: a) Bir çocuğun evlat edinilmesine ancak yetkili makam karar verir. Bu makam uygulanabilir yasa ve usullere göre ve güvenilir tüm bilgilerin ışığında; çocuğun, ana-babası, yakınları ve yasal vasisinse göre durumunu göz önüne alarak ve gereken durumlarda tüm ilgililerle yapılacak görüşme sonucu onların da evlat edinme konusundaki onaylarını alma zorunluluğuna uyarak kararını verir. b) Çocuğun kendi ülkesinde elverişli biçimde bakılması mümkün olmadığı veya evlat edinecek veya yanına yerleştirilecek aile bulunmadığı takdirde, ülkelerarası evlat edinmenin çocuk bakımından uygun bir çözüm olduğunu kabul ederler. c) Başka bir ülkede evlat edinilmesi düşünülen çocuğun kendi ülkesinde mevcut evlat edinme durumuyla eşdeğer olan güvence ve ölçülerden yararlanmasını sağlarlar. d) Ülkelerarası evlat edinmede, yerleştirilmenin ilgililer bakımından yaşadışı para kazanma konusu olmaması için gereken bütün önlemeleri alırlar. e) Bu maddedeki amaçları, uygun olduğu ölçüde, ikili yada çok taraflı düzenleme veya anlaşmalarla teşvik ederler ve bu çerçevede, çocuğun başka bir ülkede yerleştirilmesinin yetkili makam veya organlar tarafından yürütülmesini güvenceye almak için çaba gösterirler.

 

Madde 22: 1. Taraf Devletler, ister tek başına olsun isterse ana babası veya herhangi bir başka kimse ile birlikte bulunsun, mülteci statüsü kazanmaya çalışan yada uluslar arası veya iç hukuk kural ve usulleri uyarınca mülteci sayılan bir çocuğun, bu Sözleşmede ve insan haklarına veya insani konulara ilişkin ve söz konusu Devletlerin taraf oldukları diğer Uluslar arası sözleşmelerde tanınan ve bu duruma uygulanabilir nitelikte bulunan hakları kullanması amacıyla koruma ve insani yardımdan yararlanması için gerekli bütün önlemleri alırlar. 2.Bu nedenle, Taraf Devletler, uygun gördükleri ölçüde, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ve onunla işbirliği yapan hükümetler arası ve hükümet dışı yetkili başka kuruluşlarla bu durumda olan bir çocuğu korumak, ona yardım etmek, herhangi bir mülteci çocuğun ailesi ile yeniden bir araya gelebilmesi için ana-babası veya ailesinin başka üyeleri hakkında bilgi toplamak amacıyla işbirliğinde bulunurlar. Herhangi bir nedenle kendi aile çevresinden sürekli yada geçici olarak ayrı düşmüş bir çocuğa bu Sözleşmeye göre tanınan koruma, aynı esaslar içinde, ana-babası yada ailesinin başkaca üyelerinden hiçbirisi bulunamayan çocuğa da tanınacaktır.

 

Madde 23: 1. Taraf Devletler, zihinsel yada bedensel özürlü çocukların saygınlıklarını güvence altına alan, özgüvenlerini geliştiren ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmasını kolaylaştıran şartlar altında eksiksiz bir yaşama sahip olmalarını kabul ederler. 2. Taraf Devletler, özürlü çocukların özel bakımdan yararı kaynakların yeterliliği ölçüsünde ve yapılan başvuru üzerine, yardımdan yararlanabilecek durumda olan çocuğa ve onun bakımından sorumlu olanlara, çocuğun durumu ve ana-babasının veya çocuğa bakanların içinde bulundukları koşullara uygun düşecek yardımın yapılmasını teşvik ve taahhüt ederler. 3.Özürlü çocuğun, özel bakıma gereksinimi olduğu bilincinden hareketle bu maddenin 2. fıkrası uyarınca yapılması öngörülen yardım, çocuğun ana-babasının yada çocuğa bakanların parasal (mali) durumları göz önüne alınarak, olanaklar ölçüsünde ücretsiz sağlanır. Bu yardım; özürlü çocuğun eğitimi, meslek eğitimi, tıbbi bakım hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, bir işte çalışabilecek duruma getirme hazırlık programları ve dinlenme/eğlenme olanaklarından etkin olarak yararlanmasını sağlamak üzere düzenlenir ve çocuğun en eksiksiz biçimde toplumla bütünleşmesi yanında, kültürel ve ruhsal yönü dahil bireysel gelişmesini gerçekleştirme amacını güder. 4.Taraf Devletler, uluslar arası işbirliği ruhu içinde, özürlü çocukların koruyucu sıhhi bakımı, tıbbi, psikolojik ve işlevsel tedavileri alanlarına ilişkin gerekli bilgilerin alışverişi yanında, rehabilitasyon, eğitim ve mesleki eğitim hizmetlerine ilişkin yöntemlerin bilgilerini de içerecek şekilde ve Taraf Devletlerin bu alandaki güçlerini anlatışlarını geliştirmek ve deneyimlerini zenginleştirmek amacıyla bilgi dağıtımını ve bu bilgiden yararlanmayı teşvik ederler. Bu bakımdan, gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri, özellikle göz önüne alınır.

 

Madde 24: 1.Taraf Devletler, çocuğun olabilecek en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan yararlanma hakkını tanırlar. Taraf Devletler, hiçbir çocuğun bu tür tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma hakkından yoksun bırakılmamasını güvence altına almak için çaba gösterirler. 2.Taraf Devletler, bu hakkın tam olarak uygulanmasını takip ederler ve özellikle: a) Bebek ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesi; b) Bütün çocuklara gerekli tıbbi yardımın ve tıbbi bakımın; temel sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine önem verilerek sağlanması; c) Temel sağlık hizmetleri çerçevesinde ve başka olanakların yanı sıra, kolayca bulunabilen tekniklerin kullanılması ve besleyici yiyecekler ve temiz içme suyu sağlanması yoluyla ve çevre kirlenmesinin tehlike ve zararlarını göz önüne alarak, hastalık ve yetersiz beslenmeye karşı mücadele edilmesi; d) Anneye doğum öncesi ve sonrası uygun bakımın sağlanması; e) Bütün toplum kesimlerinin özellikle ana-babalar ve çocukların, çocuk sağlığı ve beslenmesi, anne sütü ile beslenmenin yararları, toplum ve çevre sağlığı ve kazaların önlenmesi konusunda temel bilgileri elde etmeleri ve bu bilgileri kullanmalarına yardımcı olunması; f) Koruyucu sağlık bakımlarının, ana-babaya rehberliğini, aile planlaması eğitimi ve hizmetlerinin geliştirilmesi; amaçlarıyla uygun önlemleri alırlar. 3.Taraf Devletler, çocukların sağlığı için zararlı geleneksel uygulamaların kaldırılması amacıyla uygun ve etkili her türlü önlemi alırlar. 4. Taraf Devletler, bu maddede tanınan hakkın tam olarak gerçekleştirilmesini tedricen sağlamak amacıyla uluslar arası işbirliğinin geliştirilmesi ve teşviki konusunda karşılıklı olarak söz verirler. Bu konuda gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.

 

Madde 25: Taraf Devletler, yetkili makamlarca koruma ve bakım altına alma, bedensel yada ruhsal tedavi amaçlarıyla hakkında bir yerleştirme tedbiri uygulanan çocuğun, gördüğü tedaviyi ve yerleştirilmesine bağlı diğer tüm şartları belli aralıklarla gözden geçirme hakkına sahip olduğunu kabul ederler.

 

Madde 26: 1. Taraf Devletler, her çocuğun, sosyal sigorta dahil, sosyal güvenlikten yararlanma hakkını tanır ve bu hakkın tam olarak gerçekleşmesini sağlamak için ulusal hukuklarına uygun, gerekli önlemleri alırlar. 2.Sosyal Güvenlik, çocuğun ve çocuğun bakımından sorumlu olanların kaynakları ve koşulları göz önüne alınarak ve çocuk tarafından yada onun adına yapılan sosyal güvenlikten yararlanma başvurusuna ilişkin başkaca durumlar da göz önünde tutulur.

 

Madde 27: 1. Taraf Devletler, her çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal ve toplumsal gelişmesini sağlayacak yeterli bir hayat seviyesine hakkı olduğunu kabul ederler. 2.Çocuğun gelişmesi için gerekli hayat şartlarının sağlanması sorumluluğu; sahip oldukları imkanlar ve mali güçleri çerçevesinde öncelikle çocuğun ana-babasına veya çocuğun bakımını üstlenen diğer kişilere düşer. 3.Taraf Devletler, ulusal durumlarına göre ve olanakları ölçüsünde, ana-babaya ve çocuğun bakımını üstlenen diğer kişilere, çocuğun bu hakkının uygulanmasında yardımcı olmak amacıyla gerekli önlemleri alır ve gereksinim olduğu takdirde özellikle beslenme, giyim ve barınma konularında maddi yardım ve destek programları uygulanır. 4. Taraf Devletler, Taraf Devlet ülkesinde veya başka ülkede bulunsun; ana-babası veya çocuğa karşı mali sorumluluğu bulunan diğer kişiler tarafından, çocuğun bakım giderlerinin karşılanmasını sağlamak amacıyla her türlü uygun önlemi alırlar. Özellikle çocuğa karşı mali sorumluluğu olan kişinin, çocuğun ülkesinden başka bir ülkede yaşaması halinde, Taraf Devletler bu konuya ilişkin uluslar arası anlaşmalara katılmaya veya bu tür anlaşmalar aktinin yanı sıra başkaca uygun düzenlemelerin yapılmasını teşvik ederler.

 

Madde 28: 1. Taraf Devletler, çocuğun eğitim hakkını kabul ederler ve bu hakkın fırsat eşitliği temeli üzerinde tedricen gerçekleştirilmesi görüşüyle özellikle: a) İlköğretimi herkes için zorunlu ve parasız hale getirirler; b) Orta öğretim sistemlerinin genel olduğu kadar mesleki nitelikte de olmak üzere çeşitli biçimlerde örgütlenmesini teşvik ederler ve bunların tüm çocuklara açık olmasını sağlarlar ve gerekli durumlarda mali yardım yapılması ve öğretimi parasız kılmak gibi uygun önlemleri alırlar; c) Uygun bütün araçları kullanarak, yüksek öğretimi yetenekleri doğrultusunda herkese açık hale getirirler; d) Eğitim ve meslek seçimine ilişkin bilgi ve rehberliği bütün çocuklar için elde edilir hale getirirler; e) Okullarda düzenli biçimde devamın sağlanması ve okulu terk etme oranlarının düşürülmesi için önlem alırlar. 2. Taraf Devletler, okul disiplininin çocuğun insan olarak taşıdığı saygınlıkla bağdaşır biçimde ve bu sözleşmeye uygun olarak yürütülmesinin sağlanması amacıyla gerekli olan tüm önlemleri alırlar. 3. Taraf Devletler eğitim alanında, özellikle cehaletin ve okuma- yazma bilmemenin dünyadan kaldırılmasına katkıda bulunmak ve çağdaş eğitim yöntemlerine ve bilimsel ve teknik bilgilere sahip olunmasını kolaylaştırmak amacıyla uluslar arası işbirliğini güçlendirir ve teşvik ederler. Bu konuda, gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.

 

Madde 29: 1.Taraf Devletler çocuk eğitiminin aşağıdaki amaçlarına yönelik olmasını kabul ederler; a) Çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesi; b) İnsan haklarına ve temel özgürlüklere, Birleşmiş Milletler antlaşmasında benimsenen ilkeler saygısının geliştirilmesi; c) Çocuğun ana-babasına, kültürel kimliğine, dil ve değerlerine, çocuğun yaşadığı veya geldiği menşe ülkenin ulusal değerlerine ve kendisininkinden farklı uygarlıklara saygısının geliştirilmesi; d) Çocuğun anlayışı, barış, hoşgörü, cinsler arası eşitlik ve ister etnik, ister dini gruplardan, isterse yerli halktan olsun, tüm insanlar arasında dostluk ruhuyla, özgür bir toplumda, yaşantıyı, sorumlulukla üstlenecek şekilde hazırlanması; e) Doğal çevreye saygısının geliştirilmesi; 2.Bu maddenin veya 28. maddenin hiçbir hükmü gerçek ve tüzel kişilerin öğretim kurumları kurmak ve yönetmek özgürlüğüne, bu maddenin 1. fıkrasında belirtilen ilkelere saygı gösterilmesi ve bu kurumlarda yapılan eğitimin Devlet tarafından konuluş olan asgari kurallara uygun olması koşuluyla, aykırı sayılacak biçimde yorumlanmayacaktır.

 

Madde 30: Soya, dine yada dile dayalı azınlıkların yada yerli halkların varolduğu Devletlerde, böyle bir azınlığa mensup olan yada yerli halktan olan çocuk, ait olduğu azınlık topluluğunun diğer üyeleri ile birlikte kendi kültüründen yararlanma, kendi dinine inanma ve uygulama ve kendi dilini kullanma hakkından yoksun bırakılamaz.

 

Madde 31: 1. Taraf Devletler çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence (etkinliklerinde) bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını tanırlar. 2. Taraf Devletler, çocuğun kültürel ve sanatsal yaşama tam olarak katılma hakkını saygı duyarak tanırlar ve özendirirler ve çocuklar için, boş zamanı değerlendirmeye, dinlenmeye, sanata ve kültüre ilişkin (etkinlikler) konusunda uygun ve eşit fırsatların sağlanmasını teşvik ederler.

Madde 32: 1. Taraf Devletler, çocuğun, ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli işte yada eğitimine zarar verecek yada sağlığı veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal yada toplumsal gelişmesi için zararlı olabilecek nitelikte çalıştırılmasına karşı korunma hakkını kabul ederler. 2. Taraf Devletler, bu maddenin uygulanmaya konmasını sağlamak için yasal, idari, toplumsal ve eğitsel her önlemi alırlar. Bu amaçlar ve öteki uluslar arası belgelerin ilgili hükümleri göz önünde tutularak, Taraf Devletler özellikle şu önlemleri alırlar: a) İşe kabul için bir yada birden çok asgari yaş sınırı tespit ederler; b) Çalışmanın saat olarak süresi ve koşullarına ilişkin uygun düzenlemeleri yaparlar; c) Bu maddenin etkili biçimde uygulanmasını sağlamak için ceza veya başka uygun yaptırımlar öngörürler.

 

Madde 33: Taraf Devletler, çocukların uluslar arası anlaşmalarda tanımlandığı biçimde uyuşturucu ve psikotrop maddelerin yasadışı kullanımına karşı korunması ve çocukların bu tür maddelerin yasadışı üretimi ve kaçakçılığı alanında kullanılmasını önlemek amacıyla, yasal, sosyal ve eğitsel niteliktekiler de dahil olmak üzere her türlü uygun önlemleri alırlar.

 

Madde 34: Taraf Devletler, çocuğu, her türlü cinsel sömürüye ve cinsel suistimale karşı koruma güvencesi verirler. Bu amaçla Taraf Devletler özellikle: a) Çocuğun yasadışı bir cinsel faaliyete girişmek üzere kandırılması veya zorlanmasını; b) Çocuğun, fuhuş yada diğer yasadışı cinsel faaliyette bulundurularak sömürülmesini; c) Çocukların pornografik nitelikli gösterilerde ve malzemede kullanılarak sömürülmesini; önlemek amacıyla ulusal düzeyde ve ikili ile çok taraflı ilişkilerde gerekli her türlü önlemi alırlar.

 

Madde 35: Taraf Devletler, her ne nedenle ve hangi biçimde olursa olsun, çocukların kaçırılmaları, satılmaları veya fuhuşa konu olmalarını önlemek için ulusal düzeyde ve ikili ve çok yanlı ilişkilerde gereken her türlü önlemleri alırlar.

 

Madde 36: Taraf Devletler, esenliğine herhangi bir biçimde zarar verebilecek başka her türlü sömürüye karşı çocuğu korurlar.

 

Madde 37: Taraf Devletler aşağıdaki hususları sağlarlar: a) Hiçbir çocuk, işkence veya diğer zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve cezaya tabi tutulmayacaktır. Onsekiz yaşından küçük olanlara, işledikleri suçlar nedeniyle idam cezası verilemeyeceği gibi salıverme koşulu bulunmayan ömür boyu hapis cezası da verilmeyecektir. b) Hiçbir çocuk yasadışı yada keyfi biçimde özgürlüğünden yoksun bırakılmayacaktır. Bir çocuğun tutuklanıp, alıkonulması veya hapsi yasa gereği olacak ve ancak en son başvurulacak bir önlem olarak düşünülüp, uygun olabilecek en kısa süre ile sınırlı tutulacaktır. c) Özgürlüğünden yoksun bırakılan her çocuğa insancıl biçimde ve insan kişiliğinin özünde bulunan saygınlık ve kendi yaşındaki kişilerin gereksinimleri göz önünde tutularak davranılacaktır. Özgürlüğünden yoksun olan her çocuk, kendi yüksek yararı aksini gerektirmedikçe, özellikle yetişkinlerden ayrı tutulacak ve olağanüstü durumlar dışında ailesi ile yazışma ve görüşme yoluyla ilişki kurma hakkına sahip olacaktır. d) Özgürlüğünden yoksun bırakılan her çocuk, kısa zamanda yasal ve uygun olan diğer yardımlardan yararlanma hakkına sahip olacağı gibi özgürlüğünden yoksun bırakılmasının yasaya aykırılığını bir mahkeme veya diğer yetkili, bağımsız ve tarafsız makam önünde iddia etme ve böylesi bir işlemle ilgili olarak ivedi karar verilmesini isteme hakkına sahip olacaktır.

 

Madde 38: 1. Taraf Devletler, silahlı çatışma halinde kendilerine uygulanabilir olan uluslar arası hukukun, çocukları da kapsayan insani kurallarına uymak ve uyulmasını sağlamak yükümlülüğünü üstlenirler. 2. Taraf Devletler, onbeş yaşından küçüklerin çatışmalara doğrudan katılmaması için uygun olan bütün önlemleri alırlar. 3. Taraf Devletler, özellikle onbeş yaşına gelmemiş çocukları askere almaktan kaçınırlar. Taraf Devletler, onbeş ile onsekiz yaş arasındaki çocukların silah altına alınmaları gereken durumlarda, önceliği yaşça büyük olanlara vermek için çaba gösterirler. 4. Silahlı çatışmalarda sivil halkın korunmasına ilişkin uluslar arası insani hukuk kuralları tarafından öngörülen yükümlülüklerine uygun olarak, Taraf Devletler, silahlı çatışmadan etkilenen çocuklara koruma ve bakım sağlamak amacıyla mümkün olan her türlü önlemi alırlar.

 

Madde 39: Taraf Devletler, her türlü ihmal, sömürü yada suistimal, işkence yada her türlü zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yada ceza uygulaması yada silahlanma mağduru olan bir çocuğun, bedensel ve ruhsal bakımdan sağlığına yeniden kavuşması ve yeniden toplumla bütünleşebilmesini temin için uygun olan tüm önlemleri alırlar. Bu tür sağlığa kavuşturma ve toplumla bütünleştirme, çocuğun sağlığını, özgüveninin ve saygınlığını geliştirici bir ortamda gerçekleştirilir.

 

Madde 40: 1. Taraf Devletler, hakkında ceza yasasını ihlal ettiği iddia edilen ve bu nedenle itham edilen yada ihlal ettiği kabul edilen her çocuğun; çocuğun yaşı ve yeniden topluma kazandırılmasının ve toplumda yapıcı rol üstlenmesinin arzu edilir olduğu hususları göz önünde bulundurularak, taşıdığı saygınlık ve değer duygusunu geliştirecek ve başkalarının da insan haklarına ve temel özgürlüklerine saygı duymasını pekiştirecek nitelikte muamele görme hakkını kabul ederler. 2. Bu amaçla uluslar arası belgelerin ilgili hükümleri göz önünde tutularak Taraf Devletler özellikle, şunları sağlarlar: a) İşlendiği zaman ulusal yasa uluslar arası hukukça yasaklanmamış bir eylem yada ihmal nedeniyle hiçbir çocuk hakkında ceza yasasını ihlal ettiği iddiası yada ithamı öne sürülemeyeceği gibi böyle bir ihlalde bulunduğu da kabul edilmeyecektir.
b) Hakkında ceza kanununu ihlal iddiası veya ithamı bulunan her çocuk aşağıdaki asgari güvencelere sahiptir: 1.Haklarındaki suçlama yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılmak; 2. Haklarındaki suçlamalardan kendilerinin hemen ve doğrudan doğruya; yada uygun düşen durumlarda ana-babaları yada yasal vasileri kanalı ile haberli kılınmak ve savunmalarının hazırlanıp sunulmasında gerekli yasal yada uygun olan başka yardımdan yararlanmak; 3.Yetkili, bağımsız ve yansız bir makam yada mahkeme önünde adli yada başkaca uygun yardımdan yararlanarak ve özellikle çocuğun yaşı ve durumu göz önüne alınmak suretiyle kendisinin yüksek yararına aykırı olduğu saptanmadığı sürece, ana-babası veya yasal vasisi de hazır bulundurularak yasaya uygun biçimde adil bir duruşma ile konunun gecikmeksizin karara bağlanmasının sağlanması; 4.Tanıklık etmek yada suç ikrarında bulunmadaki zorlanmamak; aleyhine olan tanıkları sorguya çekmek veya sorguya çekmiş olmak ve lehine olan tanıkların hazır bulunmasının ve sorgulanmasının eşit koşullarda sağlanması; 5. Ceza yasasını ihlal ettiği sonucuna varılması halinde, bu kararın ve bunun sonucu olarak alınan önlemlerin daha yüksek yetkili, bağımsız ve yansız bir makam yada mahkeme önünde yasaya uygun incelenmesi; 6. Kullanılan dili anlamaması veya konuşmaması halinde çocuğun parasız çevirmen yardımından yararlanması; 7.Kovuşturmanın her aşamasında özel hayatının gizliliğine tam saygı gösterilmesine hakkı olmak; 3.Taraf Devletler, hakkında ceza yasasını ihlal ettiği iddiası ileri sürülen, bununla itham edilen yada ihlal ettiği kabul olunan çocuk bakımından, yalnızca ona uygulanabilir yasaların, usullerin, onunla ilgili makam ve kuruluşların oluşturulmasını teşvik edecek ve özellikle şu konularda çaba göstereceklerdir: a) Ceza Yasasını ihlal konusunda asgari bir yaş sınırı belirleyerek, bu yaş sınırının altındaki çocuğun ceza ehliyetinin olmadığının kabulü; b) Uygun bulunduğu ve istenilir olduğu takdirde, insan hakları ve yasal güvencelere tam saygı gösterilmesi koşulu ile bu tür çocuklar için adli kovuşturma olmaksızın önlemlerin alınması; 4.Koruma tedbiri, yönlendirme ve gözetim kararları, danışmanlık, şartlı salıverme, bakım için yerleştirme, eğitim ve meslek öğretme programları ve diğer kurumsal bakım seçenekleri gibi çeşitli düzenlemelerin uygulanmasında, çocuklara durumları ve suçları ile orantılı ve kendi esenliklerine olacak biçimde muamele edilmesi sağlanacaktır.

 

Madde 41: Bu sözleşmede yer alan hiçbir husus, çocuk haklarının gerçekleştirilmesine daha çok yardımcı olan ve; a) Bir taraf Devletin yasasında; veya b) Bu Devlet bakımından yürürlükte olan uluslar arası hukukta yer alan hükümleri etkilemeyecektir.

 

II.KISIM

Madde 42: Taraf Devletler, Sözleşme ilke ve hükümlerinin uygun ve etkili araçlarla yetişkinler kadar çocuklar tarafından da yaygın biçimde öğrenilmesini sağlamayı taahhüt ederler.

 

Madde 43: 1. Taraf Devletlerin bu sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirme konusunda kaydettikleri ilerlemeleri incelemek amacıyla, görevleri aşağıda belirtilen bir Çocuk Hakları Komitesi kurulmuştur. 2.Komite bu sözleşme ile hükme bağlanan alanda yetenekleriyle tanınmış ve yüksek ahlak sahibi on uzmandan oluşur. Komite üyeleri Taraf Devletlerce kendi vatandaşları arasından Komite üyeleri Taraf Devletlerce kendi vatandaşları arasından ve kişisel olarak görev yapmak üzere, adil bir coğrafi dağılımı sağlama gereği ve başlıca hukuk sistemleri göz önünde tutularak seçilirler. 3.Komite üyeleri, Taraf devletlerce gösterilen kişiler listesinden gizli oyla seçilirler. Her Taraf Devlet, vatandaşları arasından bir uzmanı aday gösterebilir. 4. Komite için ilk seçim, bu Sözleşmenin yürürlüğe girişini izleyen altı ay içinde yapılır.Sonraki seçimler iki yılda bir yapılır. Her seçim tarihinden en az dört ay önce, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri, Taraf Devletleri iki ay içinde adaylarını göstermeye yazılı olarak davet eder. Daha sonra Genel Sekreter böylece belirlenen kişilerden, kendilerini gösteren Taraf Devletleri de işaret ederek, alfabetik sıraya göre oluşturduğu bir listeyi, Taraf Devletlere bildirir. 5. Seçimler, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Merkezinde, Genel Sekreter tarafından davet edilen Taraf Devletler toplantılarında yapılır. Nisabı, Taraf Devletlerinin üçte ikisinin oluşturduğu ve toplantılarda, hazır bulunan ve oy kullanan Devletlerin salt çoğunluğu ile en fazla oy alan kişiler Komiteye seçilir. 6. Komite üyeleri dört yıl için seçilir. Aday gösterildikleri takdirde yeniden seçilebilirler. İlk seçimde seçilmiş olan beş üyenin görevi iki yıl sonra sona erer, bu beş üyenin isimleri ilk seçimden hemen sonra toplantı başkanı tarafından çekilen kura ile belirlenir. 7.Bir komite üyesinin ölmesi veya çekilmesi yada başka herhangi bir nedenle bir üyenin komitedeki görevlerini yapamaz hale gelmesi durumunda adaylığını öneren Taraf Devlet, Komitenin onaylaması koşuluyla, böylece boşalan yerdeki görev süresi doluncaya kadar, kendi vatandaşları arasından başka bir uzman atayabilir. 8. Komite, iç tüzüğünü kendisi belirler. 9.Komite, memurlarını iki yıllık bir süre için seçer. 10. Komite toplantıları olağan olarak Birleşmiş Milletler Teşkilatı Merkezinde yada Komite tarafından belirlenecek başka uygun bir yerde yapılır. Komite olağan olarak her yıl toplanır. Komite toplantılarının süresi, gerektiğinde, Genel Kurulca onaylanmak koşuluyla, bu Sözleşmeye Taraf Devletlerin bir toplantısıyla belirlenir veya değiştirilir. 11.Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri gerekli maddi araçları ve personeli bu Sözleşme ile kendisine verilen görevleri etkili biçimde görebilmesi amacıyla, komite emrine verir. 12.Bu sözleşme uyarınca oluşturulan komitenin üyeleri, Genel Kurulun onayı ile, Birleşmiş Milletler Teşkilatının kaynaklarından karşılanmak üzere, Genel Kurulca saptanan şart ve koşullar çerçevesinde kararlaştırılan ücreti alırlar.

 

Madde 44: 1. Taraf Devletler, bu sözleşmede tanınan hakları yürürlüğe koymak için, aldıkları önlemleri ve bu haklardan yararlanma konusunda gerçekleştirilen ilerlemeye ilişkin raporları: a) Bu Sözleşmenin, ilgili Taraf Devlet bakımından yürürlüğe giriş tarihinden başlayarak iki yıl içinde, b) Daha sonra beş yılda bir, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri aracılığı ile Komiteye sunmayı taahhüt ederler. 2. Bu madde uyarınca hazırlanan raporlarda, bu Sözleşmeye göre üstlenilen sorumlulukların, şayet varsa, yerine getirilmesini etkileyen nedenler ve güçlükler belirtilecektir. Raporda ayrıca, ilgili ülkede Sözleşmenin uygulanması hakkında komiteyi etraflıca aydınlatacak biçimde yeterli bilgi de bulunacaktır. 3. Komiteye etraflı bilgi içeren bir ilk rapor sunmuş olan Taraf Devlet, bu maddenin 1(b) bendi gereğince sunacağı sonraki raporlarında daha önce verilmiş olan temel bilgileri tekrarlamayacaktır. 4. Komite Taraf Devletlerden Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin her türlü ek bilgi isteminde bulunabilir. 5.Komite, iki yılda bir Ekonomik ve Sosyal Konsey aracılığı ile Genel Kurula faaliyetleri hakkında rapor sunar. 6.Taraf Devletler kendi raporlarının ülkelerinde geniş biçimde yayımını sağlarlar.

 

Madde 45: Sözleşmenin etkili biçimde uygulanmasını geliştirme ve Sözleşme kapsamına giren alanda uluslar arası işbirliğini teşvik etmek amacıyla: a) Uzmanlaşmış kurumlar, UNİCEF ve Birleşmiş Milletler Teşkilatının öteki organları, bu Sözleşmenin kendi yetki alanlarına ilişkin olan hükümlerinin uygulanmasının incelenmesi sırasında, temsil edilmek hakkına sahiptirler. Komite; uzmanlaşmış kurumları, UNİCEF’i ve uygun bulduğu öteki yetkili kuruluşları, kendi yetki alanlarını ilgilendiren konularda uzman olarak görüş vermeye davet edebilir. Komite, uzmanlaşmış kurumları, UNİCEF’i ve Birleşmiş Milletler Teşkilatının öteki organlarını kendi faaliyet alanlarına ilişkin kesimlerde Sözleşmenin uygulanması hakkında rapor sunmaya davet edebilir; b) Komite, uygun bulduğu takdirde, Taraf Devletlerce sunulmuş, bir istem içeren yada teknik danışma veya yardım ihtiyacını belirten her raporu, gerekiyorsa Komitenin bu istek veya ihtiyaca ilişkin tavsiye ve gözlemlerini de ekleyerek, uzmanlaşmış kurumlara, UNİCEF’e ve öteki yetkili kuruluşlara gönderir; c) Komite, Genel Kurul’a Genel Sekreterden Komite adına çocuk haklarına ilişkin sorunlarda incelemeler yaptırması istediğinde bulunulmasını, tavsiye edebilir; d) Komite, bu Sözleşmenin 44. ve 45. maddeleri uyarınca alınan bilgilere dayanarak, telkin ve genel nitelikte tavsiyelerde bulunabilir. Bu telkin ve genel nitelikteki tavsiyeler, ilgili olan her taraf devlete gönderilir ve şayet varsa, Taraf Devletlerin yorumları ile birlikte Genel Kurulun dikkatine sunulur.

 

III. KISIM

 

Madde 46: Bu sözleşme bütün Devletlerin imzasına açıktır.

Madde 47: Bu Sözleşme onaylamaya bağlı tutulmuştur. Onay belgeleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.

 

Madde 48: Bu sözleşme bütün Devletlerin katılmasına açık olacaktır. Katılma belgeleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdinde tevdi edilecektir.

 

Madde 49: 1. Bu Sözleşme, yirminci onay yada katılma belgesinin Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdinde tevdi tarihini izleyen otuzuncu gün yürürlüğe girecektir. 2. Yirminci onay yada katılma belgesinin tevdiinden sonra bu Sözleşmeyi onaylayacak yada ona katılacak Devletlerin her biri için, bu Sözleşme, söz konusu Devletin onay yada katılma belgesini tevdi tarihinden sonraki otuzuncu gün yürürlüğe girecektir.

 

Madde 50: 1. Bu Sözleşmeye Taraf herhangi bir Devlet bir değişiklik önerisinde bulunabilir ve buna ilişkin metni Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdinde tevdi edebilir. Genel Sekreter bunun üzerine değişiklik önerisini Taraf Devletlere, önerinin incelenmesi ve onaya konulması amacıyla bir Taraf Devletler Konferansı oluşturulmasını isteyip istemediklerini kendisine bildirmeleri kaydıyla, iletir. Böyle bir duyuru tarihini izleyen dört ay içinde Taraf Devletlerin en az üçte biri söz konusu konferansın toplanmasından yana olduklarını ifade ederlerse Genel Sekreter, Birleşmiş Milletler Teşkilatı çerçevesinde bu konferansı düzenler. Konferansta hazır bulunan ve oy kullanan Taraf Devletlerin çoğunluğu tarafından kabul edilen her değişiklik, onay için Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna sunulur. 2. Bu maddenin 1. fıkrasında yer alan hükümlere uygun olarak kabul edilen bir değişiklik, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca onaylandığı ve bu sözleşmeye Taraf Devletlerin üçte iki çoğunluğu tarafından kabul edildiği zaman yürürlüğe girer. 3. Bir değişiklik yürürlüğe girdiği zaman, onu kabul eden Taraf Devletler bakımından bağlayıcılık taşır. Öteki taraf devletler bu sözleşme hükümleri ve daha önce kabul ettikleri her değişiklikle bağlı kalırlar.

 

Madde 51: 1. Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri, onay yada katılma anında yapılabilecek çekincelerin metnini alacak ve bütün devletlere bildirecektir. 2. Bu Sözleşmenin amacı ve konusu ile bağdaşmayan hiçbir çekinceye izin verilmeyecektir. 3. Çekinceler, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreterince, geri alınacağına ilişkin bildirimde bulunma yoluyla her zaman geri alınabilir. Bunun üzerine Genel Sekreter, bütün Devletleri haberdar eder. Böyle bir bildirim, Genel Sekreter tarafından alındığı tarihte işlerlik kazanır.

 

Madde 52: Bir Taraf Devlet, bu sözleşmeyi, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreterine vereceği yazılı bildirim yoluyla feshedebilir. Fesih, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınması tarihinden bir yıl sonra geçerli olur.

 

Madde 53: Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri, bu Sözleşmenin tevdi makamı olarak belirlenmiştir.

 

Madde 54: İngilizce, Arapça, Çince, İspanyolca, Fransızca ve Rusça metinleri de aynı derecede geçerli olan bu Sözleşmenin özgün metni, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdinde tevdi edilecektir.

 

Hükümleri tarafından tam yetkili kılınan Temsilciler, yukarıdaki kuralların ışığında, bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.

 

“İhtirazi Kayıt:

Türkiye Cumhuriyeti Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 17, 29 ve 30. maddeleri hükümlerini T.C. Anayasası ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması hükümlerine ve ruhuna uygun olarak yorumlama hakkını saklı tutmaktadır.”

 

Hürriyet

 

Kişi hürriyeti ve güvenliğine sahipsiniz. Bu hürriyet ve güvenliğiniz kanunlarla belirlenen tutuklama, göz altına alma, ıslah evine gönderme ve resmi müessesede gözlem altına alınma hallerinin dışında hiç bir kişi veya kurum tarafından ihlal edilemez, kesintiye uğratılamaz. Yasa tarafından belirtilmeyen gerekçelere ve usullere dayanılarak özgürlüğünüz kısıtlanamaz. Bu en tabii hakkınız,bunu sağlamak da en önemli görevimizdir. (Anayasa: Md.19)

 

 Tutuklanma

 

Kanunlarla belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda tutuklanmanız durumunda ; tutuklanma sebebinin en kısa zamanda tarafınıza bildirilmesi , haklarınızın neler olduğunun anlatılması ve tutuklandığınızın yakınlarınıza bildirilmesi zorunludur. Yakalanmanız veya tutuklanmanız durumunda en kısa sürede hakim önüne çıkarılmanız, tutuklanmanız veya yakalanmanızda kanuna uygun olmayan bir unsurun varlığında hemen serbest bırakılmanızı sağlamak amacıyla yetkili bir yargı merciine başvurma hakkına sahipsiniz.

 

(Anayasa: Md. 19)

 

 

 

İnsanca Yaşama Hürriyeti

 

İnsanca yaşama, maddi ve manevi varlığınızı koruma ve geliştirme hakkına sahipsiniz. Size hiç kimse işkence ve eziyet yapamaz; insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamazsınız.( Anayasa: Md. 17)

 

Konut Dokunulmazlığı

 

Konut dokunulmazlığı en tabii hakkınızdır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde usulüne göre verilen hakim kararı olmadıkça, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise Cumhuriyet Savcıları ve onların yardımcıları sıfatıyla emirlerini yerine getirmeye memur olan Güvenlik Güçleri dışında hiç kimse konutunuza giremez, arama yapamaz ve buralardaki eşyanıza el koyamaz. (Anayasa: Md: 21)

 

Avukat İsteme Hakkı

 

Herhangi bir suçtan yakalanmanız veya gözaltına alınmanız durumunda Soruşturmanın ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla Avukatın yardımından yararlanabilirsiniz. Kanuni temsilciniz varsa oda size Avukat seçebilir. Kolluk Kuvvetlerince veya Cumhuriyet Savcılarınca ifadeniz alınırken en çok üç Avukat bulundura bilirsiniz. Hangi makam veya kişi tarafından yapılırsa yapılsın soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında Avukatınızın sizinle görüşmesi ifade alma ve sorgu süresince yanınızda olup hukuki yardımda bulunması engellenmez ve kısıtlanamaz. Avukat seçebilecek durumda olmamanız durumunda Bora tarafından

görevlendirilebilecek bir Avukatın hukuki yardımından ücretsiz faydalanabilirsiniz .(CMK.MD.149)

 

 

 

ULUSAL KURULUŞLAR

 

TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhak/insanhaklari.htm

BAŞBAKANLIK İnsan Hakları Başkanlığı http://www.basbakanlik.gov.tr/sourcedesign/TURK.asp?

 

ADALET BAKANLIĞI

Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü http://www.adalet.gov.tr/aihm/aihmk.htm

 

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI

Çok Taraflı Siyasi İşler Genel Müdürlüğü http://www.mfa.gov.tr/grupa/ac/aca/default.htm

Avrupa Konseyi Nezdindeki Türk Delegasyonu-Strazburg http://www.mfa.gov.tr

 

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI İçişleri Bakanlığı İnsan Hakları ve Uluslar arası Kuruluşlar Dairesi

http://www.icisleri.gov.tr İçişleri Bakanlığı APK Başkanlığı

http://www.icisleri.gov.tr/apk/Daireler/AnaSayfa/InsanHaklariDairesi.htm

Jandarma Genel Komutanlığı İnsan Hakları Şube Müdürlüğü http://www.jandarma.gov.tr/jihidem/ana_sayfa.htm

Emniyet Genel Müdürlüğü İnsan Hakları Şube Müdürlüğü http://www.egm.gov.tr/temuh/insanhaklari1.htm

 

SAĞLIK BAKANLIĞI İnsan Hakları Şube Müdürlüğü

ttp://www.saglik.gov.tr/sb/default.asp?sayfa=birimler&cid=13

 

ULUSLAR ARASI KURULUŞLAR

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi http://www.echr.coe.int

Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi http://www.echr.coe.int Avrupa Konseyi

http://www.avrupakonseyi.org.tr Birleşmiş Milletler

http://www.unhchr.ch

 

DİĞER
T.C. Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı
http://www.ihb.gov.tr

T.C. Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı http://www.insanhaklari.gov.tr

 

İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları Ortak Sayfası http://www.ihk.gov.tr

 

İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları http://www.humanrights.gov.tr

 

 

Toplam 2996 kez görüntülendi